ساحت اندیشه و نظر، حتی در انتزاعی­ترین سطوح و لایه­های خود برکنار از نسبت با واقعیت­های انضمامی و تاریخی نیست. غایت دستگاه­های نظری و نظامات اندیشه­ای معنادار کردن موقعیت­ها و واقعیت­هائی است که آدمیان در حیات فردی و جمعی خود با آنها  مواجه­اند و خلال این معنا­بخشی راه انتخاب و عمل گشوده می­شود. اغلب دستگاه­های فلسفی و نظریه­های علوم انسانی مدرن تلاشی برای پاسخ به پرسش “اکنونیت” و حدود و مختصات آن در نسبت به تمدن گذشته و آینده هستند؛ اکنونیتی که ذیل عناوینی چون ترقی، توسعه، تجدد، تمدن و امثال آنها صورتبندی و در نسبت با رخدادها مهمی چون دو انقلاب کبیر (یعنی انقلاب صنعتی در بریتانیا و انقلاب سیاسی در فرانسه) فهم می­گردد. در حقیقت، رخدادهای بزرگ و سرنوشت ساز به مثابه نقاط نمایان موقعیت تاریخی موضوع تأمل و نظرورزی قرار گرفته و می­گیرد.

در ایران معاصر نیز ساحت اندیشه خالی از التفات تاریخی و تلاش برای معنادهی به وضع کنونی نبوده است. از آنجا که به موازات حرکت ما توسعه و تجدد نیز از جایگاه قبلی خود به نقاط جدیدی عزیمت می کنند، محکوم به آنیم که آنها را همواره به مثابه “عدم” و “فقدان” تجربه و درک کنیم. این امر باعث شده تا واقعیت محقق جامعۀ ایران و تحولات و فراز و نشیب­های آن که خصوصا با وقوع انقلاب کبیر اسلامی به سطح بالاتری از بازیگری در تاریخ وارد شده است، عملاً نادیده و نااندیشیده باقی بماند.

از نظر ما خروج از بن­بست نظری و دانشی مذکور جز از طریق درک مستقل و خوداتکای موقعیت کنونی فرهنگ و جامعۀ ایران میسر نیست. این امر خصوصاً با تلاش در جهت به دست دادن درکی نظری از انقلاب ۵۷، به مثابۀ نفطۀ تعین­کنندۀ اکنونیت و لحظۀ حال جامعۀ ایران، مرتبط است.

کتاب حاضر “انقلاب ۵۷ و انکشاف فلسفۀ تاریخ ایران” را می­توان نمونه­ای مهم و برجسته از این ژانر نظری جدید قلمداد کرد. محقق و نویسندۀ ارجمند، جناب آقای دکتر طاهایی کوشیده تا با رفت و برگشتی میان ساحت اندیشه و تاریخ، انقلاب اسلامی را به مثابه تجسم و تحصل آنچه فلسفۀ تاریخ ایران با محوریت “امر مطلق” می­نامد، مورد شناسائی قرار دهد. در این مسیر او ضمن راهجویی از مسیرهای پیمودۀ برخی متفکران معاصر ایرانی، به گفتگویی انتقادی با آنان وارد شده و بنیاد طرح خود را نسبت با کاستی­های موجود در آن اندیشه­ها پی می­افکند.

خرید از سایت و فروشگاه های انتشارات سوره مهر:www.sooremehr.ir

امکانات
برچسب ها
ثبت دیدگاه