زبان و آینده تمدن

صالحی دره بیدی در مدرسه تابستانه درنگ: در دوره ی استعمار ۴۰۰۰ زبان از بین رفت.( فرق زبان با گویش این است که زبان واژگان متفاوت ، دستور زبان متفاوت دارد، مثل فرق انگلیسی و فارسی ) و در مناطقی همچون مغولستان، آمریکای لاتین و .. اتفاق افتاد. مرگ زبان ها در حدی مهم بود که مردم شناسان هشدار داده بودند.

مهدی صالحی: نبض تمدن در دست زبان است

مهدی صالحی دره بیدی با موضوع زبان و آینده ی تمدن به سخنرانی در این مدرسه ی تابستانی پرداخت. صالحی دره بیدی با بیان اینکه در قرن بیست، یک دانشی با عنوان زبان شناسی ( درذیل آن روایت شناسی ، آواشناسی ،نشانه شناسی ،روانشناسی زبان ، روان درمانگری با شعر و…) شکل گرفت افزود: تقریبا جایی نیست که زبان نباشد. حتی سکوت هم همراه با زبان هست. محدودیت‌های زبان، محدودیت‌های تفکر را نشان می‌دهد.

دبیر انجمن ویرایش و درست نویسی افزود:استعمارگران به این نتیجه رسیدند که اگر می‌خواهند فعالیت های استعماری را به صورت قدرتمند پیش ببرند باید با زبانهای بومی و منطقه ای مبارزه کنند؛ در دوره ی استعمار ۴۰۰۰ زبان از بین رفت.( فرق زبان با گویش این است که زبان واژگان متفاوت ، دستور زبان متفاوت دارد، مثل فرق انگلیسی و فارسی ) و در مناطقی همچون مغولستان، آمریکای لاتین و .. اتفاق افتاد. مرگ زبان ها در حدی مهم بود که مردم شناسان هشدار داده بودند. این اتفاق یا به صورت کشتن افراد و از بین بردن گویش‌ها بود یا اینکه چون زبان شفاهی بود و خطی نبوده که ثبت شود، باقی نمانده یا این‌ها را کوچ دادند و در اقوام دیگر حل کردند و از طریق این کارها، زبان‌ها از بین رفت. در سازمان ملل یک سندی منتشر شد که ما الان ۷۰۰۰هزار زبان زنده داریم که تا سال ۲۱۰۰ نیمی از اینها از بین می‌رود.

وی اشاره کرد با تغییر خط در ترکیه شکاف نسلی اتفاق افتاد. یک دوره ای، نسلی آزار می‌بینند، اعتراض می‌کنند و بعد کم کم همه ساکت می‌شوند، از یک جایی به بعد بچه ها از گذشته منقطع هستند. نامه ی پدربزرگ را بخواهند بخوانند باید خط قدیم را یاد بگیرند.

صالحی دره بیدی ادامه داد: امام علی به یکی از اصحاب فرمود دستور زبان عربی را بنویس. اگر بپذیریم که معصوم بر همه‌ی عوالم احاطه دارد. امام چه آینده ای را می‌دیدند. اگر مباحث اعتقادی را کنار مسائل تاریخی بگذاریم، این تمدن نیاز به یک زبان مشترک دارد که این زبان در غالب قرآن منتشر می‌شود. دستور زبان اولین گام برای احیا سازی تمدن است. یک فرهنگستان به وسعت تمام ممالک اسلامی شکل گرفت که اولین گامشان زبان بود.

دبیر انجمن  ویرایش و درست نویسی اضافه کرد: در کشور ما برای حذف زبان یک کار پنهان در حال انجام است. ما با یک زبان عقیم روبرو هستیم . آخرین باری که شعر خواندیم کی بوده یا کی ضرب المثل را فعال به کار می‌بریم ؟ این دنیای پیچیده یک زبان قدرتمند دارد. زبانی است ک برای تمام موقعیت ها روانی و موقعیتهای اجتماعی یک واژه ای را به استخدام بگیرد .

وی افزود : اولین نیاز به زبان برای تسهیل ارتباطات است؟ این زبان کم واژه چه طور میتواند برای جهان این فرد تعیین تکلیف کند . معضل عمده ی روابط زناشویی این است که زن و شوهر نمیتوانند با هم مرتبط باشد و حرف بزنند. درخروجی زبانی برای بیان نیازها در تعریف‌ها و بیان کردن ویژگی‌های خود ضعف داریم . چون زبان را برای زندگی سالم در دنیای پیچیده‌ی امروز توسعه ندادیم .

صالحی با این پرسش ادامه داد که چرا بی اعتنایی به زبان چرا اتفاق افتاده ؟ ۵۰ درصد تنفر از زبان فارسی داریم . الان ۶ ساعت آموزش زبان فارسی در مدارس تبدیل به ۳ ساعت شده است، بچه ها جمله های بریده می‌گویند، کودکستانی ها همه سانسی مانکن بلد هستند.

ایشان در ادامه تجربه ی آمریکا را بیان کرد . آن‌ها به این نتیجه رسیدند که در برابر ابتذال فرهنگی اصلا نمی‌توانند کاری بکنند . یک مسیری را شروع کردند که بچه ها را درست تربیت بکنند، تا یک دانش اموز مقطع سوم راهنمایی باید بتواند نقد ادبی و تایخ هنر را مسلط باشند .در حوزه ی تئاتر و سینما و … تحلیل کند و یک هنر هم کار کند، این دانش‌آموز، زبان که یاد گرفت احتیاج به محتوا دارد. بچه ها بایدکتاب‌های ژانر مدرسه ای را بخوانند؛ روزی ۳۰۰ صفحه داستان. محور رشد تحلیلی باید بر مبنای نگارش باشد . برای ورود به دانشگاه احتیاج به قلم و نوشتار قدرتمند است.

وی افزود: ما نیز اگر می‌خواهیم به افق تمدنی برسیم ، باید به مبناهای دینی و علمی  که ما را متوجه می‌کنند که نبض تمدن در دست زبان است ، متوسل شویم.

او در پایان گفت ما در ایران فرهنگ نویسی نداریم، روندهای زبانی را نمی‌توانیم شناسایی کنیم. رصد زبانی نداریم، برنامه ریزی برای دو زبانه‌ها نداریم، گفتمان سازی نداریم، روایت سازی بلد نیستیم، نمی‌توانیم خودمان را به جهان معرفی کنیم و باید در راستای رفع این عیوب تلاش کنیم.