رجبی: ما با انقلاب چه چیزی را محو کردیم و چه چیزی را می خواهیم به وجود آوریم؟

نشست «نظریه تاریخی انقلاب اسلامی، تأملات نظری و روش شناختی» در پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی روز چهارشنبه ۱۱ مهرماه برگزار شد.

محمد رجبی در این نشست گفت: وقتی از نظریه تاریخی حرف می زنیم دو معنی دارد. یک اینکه خود انقلاب اسلامی یک نظریه تاریخی است و دوم اینکه نظریه تاریخی ای بگوییم که بر جریانات انقلاب منتهی شود که مورد دوم در این بحث مورد نظر ماست.

وی ادامه داد: ما انقلاب نکردیم. ۲۲ بهمن برداشتن مانع سیاسی جریانی بود که در یک پروسه طولانی تبدیل به انقلاب می شود. هر کس بگوید ما انقلاب کردیم باید از او پرسید ثمره انقلاب کجاست؟ کشورهیا دیگر که انقلاب نکردند هم ثمرات تکنولوژی و فناوری داشته اند مثل کره جنوبی، مالزی و… لذا به این دستاوردها انقلاب نمی گویند.

وی افزود: ناچاریم بگوییم ما در حال انقلاب هستیم. آنچه برای ما اهمیت دارد این است که رودخانه انقلاب خشک نشده است و رو به دریاست. شعاری که اول انقلاب داده می شد که «تا انقلاب مهدی نهضت ادامه دارد» نشان‌دهنده این بود که انقلاب ما یک کار ناتمام و تمام نشده است. لذا انقلاب سیستمی رخ نداده است. سیستم دانشگاهی، اقتصادی و… تغییر خاصی نکرده است.

رجبی گفت: انقلاب اجتماعی تا حدی اتفاق افتاده است و «تحول روحیه ملی با انقلاب اسلامی» یک موضوع مورد بررسی است.

وی ادامه داد: شیعه با به رسمیت نشناختن وضع موجود پس از پیامبر عملاً یک موضع انقلابی داشت. انقلابی به این معنا که وضع موجود باید به کلی دگرگون شود.

وی افزود: ما نمی توانیم یک منحنی در طول تاریخ رسم کنیم و این منحنی به طور مستقیم به انقلاب برسد. برای شیعه می توان قیام های متعددی ذکر کرد ولی آنچه جنبه انقلابی پیدا کرد و حتی مارکسیست ها در مورد آن نوشتند، قیام سربداران بود.

رجبی گفت: خود شیعه یک نظریه تاریخی است چون به امام زمان منتهی می شود. باور داشت ظهور امام زمان و تقدیر کلی جهان خود یک نظریه تاریخی است.

وی ادامه داد: کتاب های «عروج و خروج سربداران» و «نهضت سربداران» توضیح می دهند که اینها چنان عدالتی برقرار کردند که مردم شب ها در خانه های خود را باز می گذشاتند و یا به سفرهای طولانی مدت می رفتند در حالی که خانه انها در امنیت کامل بود.

وی افزود: آنها خواستند برنامه خود را تثبیت کنند و برای این کار تصمیم گرفتند از فقها استفاده کنند. لذا نامه ای به شهید اول نوشتند که برای آنها کتاب لمعه را فرستادند که اصلاً ربطی به نظام انقلابی ندارد. این انقلاب پس از مدتی دچار اختلافات شد و فروپاشید.

رجبی ادامه داد: دیگر ما خبری از انقلاب نداریم جز مرعشی ها. مرعشی ها هم قیام کردند. مهمترین چیزی که جامعه را زیرورو می کند سیستم اقتصادی جامعه است. که مرعشی ها گفتند زمین قابل خرید و فروش نیست.

وی افزود: پس از مرعشیان صفوی ها جایگزین آنها شدند که مذهب شیعه را حاکم کردند و یک رنسانی در دوره صفویه آغاز شد. وضعیت ادامه پیدا کرد تا به انقلاب اسلامی رسیدیم.

وی گفت: در دوره جدید وقتی انقلاب فرانسه رخ داد و نظام سلطنتی به نظام جمهوری تبدیل شد، یک سری علمای شیعه گفتند که ما چه نظامی می خواهیم؟ لذا ایران به مشروطه ای تبدیل شد که به هیچ کجای دنیا شبیه نبود.

محمد رجبی گفت: انقلاب یعنی زیرو رو شدن و ساختن یک چیز دیگر. من این سوال را از اول انقلاب پرسیده ام که ما با انقلاب چه چیزی را محو کردیم و چه چیزی را می خواهیم به جای آن بنشانیم؟

وی ادامه داد: اگر فقط رفتن شاه مورد نظر بود می شد او را ترور کرد اما این مورد نظر نبود. ما می خواهیم حکومتی درست کنیم که به حکومت مهدوی برسد. حضرت عدالت و قسط را برقرار می کند. عدالت یعنی عدم تبعیض و قسط یعنی عدالت حقیقی استوار شود.

وی افزود: وقتی امام زمان این را در دنیا اجرا کنند خود به خود مردم به سوی اسلام می آیند. بعد از یگانگی خدا ما ایمان به عدالت داریم. هر جا عدالت بود به اسلام نزدیکیم. هر جا عدالت نباشد اگر هزاران مناره مسجد هم داشته باشیم بی ثمر است.

رجبی گفت: ثمره انقلاب اسلامی باید عدالت به معنای عام باشد. ما هنوز در حال انقلاب هستیم. منتهی از سیاسی بازی باید بیرون بیاییم و آنچه حق است بگوییم. ان شاالله این مسیر مسیری خواهد بود که گوهر انقلاب که عدالت و قسط است و امام زمان آن را محقق می کند ما هم در همان مسیر حرکت کنیم.

صوت اولین نشست نظریه تاریخی انقلاب اسلامی