پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی درسگفتار «درآمدی بر فلسفه و حکمت هنر» را به صورت مجازی و حضوری از ششم تیرماه، به مدت دوازده جلسه برگزار میکند.
درسگفتار «درآمدی بر فلسفه و حکمت هنر» با تدریس دکتر علیرضا بلیغ برگزار میشود. این رویداد آموزشی با محوریت خوانش متن کتاب «حکمت معنوی و ساحت هنر» محمد مددپور برگزار میشود. این دوره همزمان به صورت برخط (اسکای روم) و حضوری در محل پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی از ششم تیرماه به مدت دوازده جلسه (سهشنبهها) از ساعت ۱۶ الی ۱۸ اجرا میشود.
چرا باید درباره هنر حرف بزنیم؟
هنر را باید نحوۀ بودن انسان، امور و اشیاء در جهان تلقی کرد. اگر درک ما از هنر این چنین باشد، گریزی از این نیست که آن را چونان تحقق حقیقت دریابیم. چرا که کیفیت حیات بشر وابسته به معنایی است که از هستی درمییابد. آنچه امروز هنر را محصور در جنبۀ زیباییشناختی، تهی از معرفت و تنها دربردارندۀ حس لذت نموده، نتیجۀ نگرشی خاص نسبت به هنر است که آن را حاصل ذوق و ذهن وقاد هنرمند و نبوغ او میپندارد. در این ایده، آنچه ضامن اعتبار یک اثر هنری است خلاقیت و ابداع است به نحوی که نتوان هیچ نسبتی میان اثر و بافتار فرهنگی و تاریخی خلق آن درنظر آورد. پس هنر هرگز متضمن معرفت نسبت به جهان نیست و از همین رو راه خود را از علم جدا میکند.
در این دوره از چه حرف میزنیم؟
میتوان گفت پیدایش صنعت فرهنگ زاییده هنری است که چون متضمن حقیقت و معرفتی نیست پس مسؤولیتی نیز در قبال مردم و مخاطب ندارد. بازاری که به یمن سیطره سرمایه پدید آمده و تشنه تنوع و تکثر و تلون است، آکنده از همین آثاری است که امروز آن «کالای فرهنگی» مینامند. اما آیا انقطاعی که از سخن گفتیم ممکن است؟ آیا صنعت فرهنگ خود راوی بحران جهان کنونی ما نیست؟
کتاب حکمت معنوی و ساحت هنر نوشته محمد مددپور اثری است که ما را یاری میکند تا با فاصله گرفتن از نگرشهای شرقشناسانه به هنر پیشامدرن دریابیم که آنچه در چند قرن اخیر معیار فهم بشر از هنر بوده نباید ترازوی قضاوت درباره هنر در طول تمام تاریخ حیات آدمی باشد. هنر نه به وضوح صنعت است، نه تبلیغات، نه رسانه و نه پروپاگاندا گرچه بتوان سخنی درباره نسبت هنر با هر یک از اینها به میان آورد.
چرا باید کتاب «حکمت معنوی و ساحت هنر» را بخوانیم؟
کتاب حکمت معنوی و ساحت هنر از چند جهت دیگر حائز اهمیت است. مهمترین دلیل این است که در میان متفکران ایرانی معاصر کمتر کسی مبتنی بر درک هنر همچون راوی حقیقت به تاریخ هنر جهان نظر انداخته و فراتر از این مددپور تنها متفکری است که این نظر به تاریخ هنر در افق تاریخ پس از رخداد انقلاب اسلامی انجام داده است. او در مقام یکی از همکاران نزدیک شهید سیدمرتضی آوینی در دفتر مطالعات دینی هنر همت ویژهای بر انجام این دست مطالعات بنیادین در باب هنر گمارد و میراث ارزشمند در حوزه حکمت هنر بر جای گذاشت. در واقع او تلاش کرد به ما بیاموزد که درک حصولی و نظری پیرامون هنر ایران و جهان پس از یک تحول تاریخی بزرگ چگونه باید دگرگون شده و مبتنی بر این یافت حضوری قلبی و احساس جهانی تازه باشد. چه بسا که هنوز منتقدین و پژوهشگران آثار هنری متعلق به خود انقلاب را بر اساس معیارهای مدرن یا پستمدرن داوری میکنند. حال آنکه معیارهای فهم آثار هنری انقلاب باید به نحو دیگری بر ما پدیدار شوند.
مدرس دوره:
علیرضا بلیغ دانشآموخته دکتری فلسفه علم و فناوری و پژوهشگر گروه حکمت هنر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی است. گذار از هنر به تکنولوژی در دوره جدید به مثابه نمود تصرف انسان در طبیعت دالان اصلی توجه او به هنر در کنار مطالعات فلسفی درباره علم و تکنولوژی بوده است. از این رو به مطالعه آثار متفکرانی پرداخت که به هنر در معنای قدیم و جدید آن را مورد توجه قرار دادهاند و به رابطه هنر، علم و تکنولوژی در جهان جدید پرداختهاند.
این دوره برای چه کسانی مناسب است؟
شرکت در این دوره برای تمام کسانی که به مطالعات نظری هنر یا نقد هنر علاقمندند مفید است. علاوه بر رشتههایی مانند پژوهش هنر، دانشجویان رشتههای علوم انسانی خصوصاً رشتههای مانند فلسفه، تاریخ، جامعهشناسی، مطالعات رسانه نیز از مطالعه این اثر بهره خواهند برد.
شیوه برگزاری کلاس
کلاس به صورت همزمان حضوری و مجازی برگزار خواهد شد.
کلاس چند جلسه است و در این تعداد جلسه چه مباحثی طرح و عنوان میشود؟
به دلیل حجم و تنوع مباحث مطرح شده در کتاب «حکمت معنوی و ساحت هنر»، دوره اول متنخوانی کتاب، در دوازده جلسه به مباحث آغازین کتاب میپردازد، که شامل عنوانهای زیر است:
مبانی حکمت هنر (حکمت و فلسفه تاریخ/ ادوار تاریخی در معارف و مأثورات اسلامی/ ادوار تاریخی در معارف و مأثورات ملل و نحل)، صورت و ماده تاریخی هنر، موقف و میقات تاریخی هنر، قرب و بعد تاریخی هنر، ساحت شناسایی تاریخی هنر، حسن و جمال و کمال تاریخی (هنر عام-واژه هنر)، صورت خیالی تاریخی هنر(هنر خاص و زبان هنر)، زمان و مکان تاریخی هنر، ماهیت و وجود تاریخی صنعت و هنر
***جهت ثبتنام و کسب اطاعات بیشتر در پیامرسانهای بله، ایتا، واتساپ و تلگرام به شماره ۰۹۹۱۴۵۴۰۲۴۲ پیام بدهید.
آدرس: تهران-تقاطع خیابان سمیه و حافظ- حوزه هنری-جنب مسجد آیت الله خامنهای-پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی
ثبت دیدگاه