فصل دوم درسگفتار «دریافتی از تاریخ فرهنگی ایران معاصر»؛ عصر بازگشت(دهۀ چهل تا انقلاب اسلامی)

بازخوانی و بازاندیشی تجربۀ تاریخی بخش مهمی از تلاش در جهت درک و معنابخشی به لحظۀ حال است. در این سلسله جلسات تلاش می‌کنیم تا با رفت و آمدی در میان حوزه‌های گوناگون اندیشه، هنر و زندگی خطوطی از سرگذشت جامعۀ ایرانی در شش دهۀ اخیر را به دست دهیم. تاریخ معمولاً بر محور تحولات عرصۀ سیاست و قدرت روایت می‌شود. نقاط برجستۀ این روایت آمد و رفت دولت‌ها، وقوع جنگ و انقلاب و امثال آنهاست. تاریخ فرهنگی، گرچه برکنار از تحولات و فعل و انفعالات قلمروی سیاست نیست، اما نقاط برجستۀ خاص خود را دارد؛ ظهور مکتب ادبی و هنری جدید، جایگزینی صورتبندی‌های گفتمانی و روشنفکری، تحولات نهادهای فرهنگی و آموزشی، پیدایش مدهای جدید در حوزۀ مصرف و سبک زندگی و … تاریخ فرهنگی تلاش می‌کند تا با پیگیری روندی از تحولات رفت و برگشتی میان این حوزه¬ها و نیز پیوند آن با رخدادها و روندهای کلان سیاست و قدرت درکی از موقعیت اکنونی ما به دست دهد. درکی که از کلیشه‌ها و برداشت‌های قالبی فراتر رفته و ابعاد جدیدی از گذشته و حال را روشن سازد.

محورهای فصل دوم:  

*پروبلماتیک غربزدگی: بازاندیشی در خود و بازگشت به خویشتن

*فرهنگ عامه‌پسند و سرگرمی: از رسانه و موسیقی تا سینما و ورزش

*گونه‌گونی‌های روشنفکری ایرانی: جنگاور، دانشور، متفنن

*تبلیغ دینی: از دارالتبلیغ و مهدیه تا مسجد هدایت و حسینیه ارشاد

*نهاد مرجعیت: تکثر بعد از وحدت

*مشی چریکی و بازنمایی‌های آن در اندیشه و هنر ایران

*پروژه‌های مدیریت فرهنگی: از بروکراسی فرهنگ تا فرهنگ و هنر «شهبانویی»

*پیامدهای فرهنگی نوسازی: تحول کالبد شهر و اشکال جدید زندگی

*پدیدۀ «روح الله» و آغاز عصر جدید ایران

***فایل‌‌های مربوط به فصل دوم درس‌گفتار “مروری بر تاریخ فرهنگی ایران معاصر” عصر بازگشت-دهه‌ چهل تا انقلاب اسلامی