میرباقری: مسئله امروز ما چالش میان اسلام و دنیای مدرن است / سینما ابزار سیطره تمدن غرب است

 

حجت الاسلام والمسلمین سید محمدمهدی میرباقری معتقد است چالش اسلام و دنیای مدرن، مسئله امروز ما است و سینما را ابزار سیطره و نفوذ تمدن غرب دانست. .

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری، حجت الاسلام والمسلمین سید محمدمهدی میرباقری در دیدار با هنرجویان باشگاه هنرپژوهان جوان در شهر مقدس قم درخصوص مسئله اساسی امروز جهان گفت: چالش اسلام و دنیای مدرن، مسئله امروز ما است؛ هر چند دو سه قرن از این موضوع می‌گذرد و ما هچنان درگیرودار آن هستیم.

وی ادامه داد: رویكرد‌هایی در این مسئله از دیرباز وجود داشته و دارد كه در جنبه عمل مشغول به كار هستند. یكی از رویكرد‌ها نگاه به غرب و تمدن آن است كه با عبارت «غرب خوب و غرب بد» عنوان می‌شود.

میرباقری درمورد سه رویكرد موجود درخصوص عبارت «غرب خوب و غرب بد» گفت: رویكرد نخست موضع گیری «خوب» است؛ افرادی كه این گونه فكر می‌كردند بر این موضع تاكید داشتند كه باید غرب را بپذیریم و دركشان متفاوت است. آن‌ها بعضی ظواهر را می‌دیدند و برخی لایه‌های درونی كه منتهی به ایده مدرنیته می‌شود را درك می‌كردند اما با این وجود می‌پذیرفتند.

وی افزود: این‌ها روشنفكرانی هستند كه به این شكل فكر می‌كنند و به دنبال تجددخواهی هستند. در انقلاب اسلامی تحلیل این افراد را نیز مشاهده كرده‌ایم. آن‌ها عده‌ای هستند كه می‌گویند باید تلاش كنیم یك دگرگونی نسبت به دیدگاه توسعه خواهی در كشور انجام دهیم و به دنبال تغییر در سطح و عمق جامعه هستند.

رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم سپس به رویكرد دوم كه عدم اعتماد به غرب جزو صفات بارز آن است اشاره و تصریح كرد: افراد حاضر در این رویكرد هیچ اعتمادی به غرب نداشته و از‌‌ همان ابتدا متوجه شدند كه غرب یك پدیده به هم پیوسته است و نمی‌توان آن را به خوب و بد تفكیك كرد. در این رویكرد فردی مثل آقا میرزا تبریزی وجود دارد كه نگاهی بدبینانه به مشروطه داشت و بر این نظر بود كه كه مشروطه با دین نمی‌تواند در یك قالب باشد و به درستی این موضوع را درك و تبیین می‌كرد.

وی درخصوص رویكرد سوم كه غرب را به دو شكل خوب و بد می‌بیند گفت: این جریان، به دنبال این نكته است كه باید بدی‌های غرب را بد شمرد و به آن‌ها اشاره كرد و خوبی‌های آن را باید خوب شمرد، ایده كلی این دیدگاه خوب است اما این رویكرد در شناسایی غرب به خصوص غرب مدرن غفلت كرده است و این غفلت درخصوص به هم پیوسته بودن این مجموعه و لایه‌های عمیق درونی آن است كه به دنبال تغییرات هستند.

این نظریه‌پرداز نسبت بین علم و دین در باره ساحت تفكر مدرن غرب و علل مضر بودن تایید این رویكرد گفت: نكته مهم در این پیوستار بودن، نیازهای انسانی و دستگاه تامین كننده آن است. یك كودك در یك سیستم غربی، جایگاه و اولویت‌های نیاز‌هایش با یكدیگر تغییر می‌كند. نیازهای اصلی تبدیل به نیازهای فرعی می‌شوند و بالعكس آن نیز صادق است. مهم است یك فرد در چه فلسفه و مكتبی رشد پیدا می‌كند.

وی ادامه داد: توحید این است كه نیازهای هر فرد بر محور نیاز به قرب الهی دسته بندی شود. كودكی كه زیر نظر یك فرد ارزشی و متعالی رشد می‌كند با كودكی كه در یك سیستم غربی پرورش پیدا می‌كند فرق دارد. الگوی نیاز‌ها نیز تغییر می‌كند. مگر می‌شود الگوی نیاز به پوشاك، خوراك و نوع روابط زندگی یك مومن و كافر یكسان و همسان باشد. خیر، به هیچ وجه این گونه نیست.

میرباقری در خصوص تغییر دیدگاه در خصوص غرب و هنر آن گفت: نگاه ما به تمدن غرب به خصوص در مورد هنر باید عوض شود. بین محتوا، فناوری و تكنیك یك هماهنگی جدی وجود دارد و نمی‌توان آن فرم‌ها را در خدمت یك محتوای دیگر كه مرتبط با اندیشه ما است درآورد.

وی درخصوص رسالت اصلی هنر و هنرمند گفت: درواقع به یك معنا هنرمند آن كسی است كه درك و احساسش از آینده‌، جامعه مطلوب و آرمانی كه به سوی آن در حال حركت هستیم یك درك دقیق، لطیف و پیشگام دیگران باشد. یعنی احساسی كه بقیه در آینده درك می‌كنند، او اكنون درك كند و گویی در آینده متولد شده است و به اكنون بازگشته است.

این نگارنده كتاب «ضیافت بلا» درخصوص عرصه درگیری حق و باطل گفت: عرصه درگیری حق و باطل، در اصل درگیری میان عقل و جهل است كه یك عرصه تاریخی و عمیق دارد كه شما جوانان هنرمند باید بسیار دقیق به این نكته توجه نمایید و در آن خصوص تلاش كنید.

وی افزود: در جهان دو نمونه موجود هستند:، موجودی كه در مقام خضوع و بندگی است و دیگری موجودی پلید كه به دنبال سرپیچی و پیروی از اعمال نفسانی است كه این دو در مقابل یكدیگرند. تاریخ اجتماعی، عرصه این جنگ است كه ما باید مشخص كنیم كه در كدام سوی هستیم، خیر یا شر و باید بدانیم كه محور اصلی تمامی نزاع، همین جنگ میان ایمان و كفر است.

رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم انبیا را بیش از هنرمندان دانست و گفت: انبیا جایگاهی بیش از هنرمندان دارند، زیرا قرآن شعر نیست، نص صریح خدواند است و آینده را مانند هنرمند پیش بینی نمی‌كند بلكه كامل دیده است و آن را بیان و انسان را هدایت می‌كند و قصد دارد با بازگشت از آینده ما را به عوالم ظهور برساند.

وی ادامه داد: باید به برخی پرسش‌ها پاسخ دهیم كه می‌خواهیم كار هنر در اختیار انبیا باشد یا فراعنه و آینده‌ای كه می‌خواهیم ترسیم كنیم توسعه جهانی مدرن باشد یا عصر ظهور انبیا، این‌ها پرسش‌های مهمی است كه باید به آن‌ها توجه كرد و دقت نظر درخصوص آن‌ها بسیار در این عصر واجب و حیاتی است.

میرباقری در مورد این كه اگر رنسانس اتفاق نیفتاده بود و جریانات پس از آن، گفت: شاید اگر عصر رنسانس اتفاق نیفتاده بود، انسان آزادانه تر می زیست. باید دید آزادی كه از آن دم می‌زنند چیست، آیا آزادی است یا بندگی نرم افزاری افراد در یك سیستم طاغوتی است كه به ما نشان داده می‌شود.

وی افزود: امام در نامه معروف خود به روحانیت تاكید داشتند كه اگر اكنون غربی‌ها استراتژی جهان را تعیین می‌كنند ما باید به گونه‌ای باشیم كه استراتژی جهان را ما تعیین كنیم. ایشان عرصه نزاع را وسیع می‌دیدند. هنر مدرن هم اكنون در حال خیال و اوهام است و در كنار آن به دنبال اسلام ستیزی و انگیزش جهانی بر علیه آن است و رقیب خود را جریان دین اسلام و عصر ظهور می‌بیند. ما باید انگیزش جهانی را به سوی خود كه استراتژی عصر ظهور است بكشانیم.

این نظریه‌پرداز نسبت بین علم و دین درخصوص وظیفه هنرمند امروز گفت: هنرمند ما باید بداند كه در حال ورود به یك عرصه خیر و شر می‌شود و باید بتواند نزاع میان خیر و شر را به تصویر بكشد و آینده عصر ظهور و جهان بعد از آن را نشان دهد. وی باید بداند كه عرصه هنرش همین عرصه نزاع میان خیر و شر است.

وی ادامه داد: اولین آفت هنر مدرن این است كه فرم و تكنیك هنر مدرن به علت ساختار به هم پیوسته‌اش به ما منتقل می‌شود كه نوعی بی‌بندوباری اخلاقی در فرم خود دارد و به محتوای معنوی ضربه می زند. هنرمند باید نسبت به آینده مطلوب حساس شود تا اراده‌اش هنری بسازد كه معبر جامعه به سوی جامعه موعود است. هنرمند باید پلی میان امام زمان (عج) و مردم جامعه بزند.

این مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به آفت تربیتی گفت: بزرگ‌ترین آفت هنر تربیتی مدرن، بسترسازی برای پرورش هنرمند بی‌بندوبار این كه معتقد به اباحه‌گری است. باید بدانیم با آموزش هنرمند به وجود نمی‌آید، بلكه با پرورش است و بستر مناسب آن از راه تجربه حاصل می‌گردد.

وی افزود: ماموریت یك هنرمند مومن، تربیت و آمادگی برای نزاع و صیانت از ارزش‌ها و زنده نگاه داشتن انگیزه‌های جنگ با هنر غرب است و باید دائما ترمیم و پرورش پیدا كند. دانشگاه‌های غربی، انسان سكولار و لائیك تربیت می‌كنند؛ انسانی كه مقدمات را زیرپا می‌گذارد و از آن می‌گذرد. ما با تمام این پدیده‌ها رو به رو هستیم و باید بدانیم كه به یك نزاع بزرگ راه یافته‌ایم و همواره باید هوشیار باشیم و با سلاح به این میدان وارد شویم و معبری از میدان مین برای عبور جامعه فراهم سازیم. باید مبنای انسان‌شناسی را تغییر دهیم تا بتوانیم مسیر را به درستی طی كنیم. سینما ابزار سیطره و نفوذ تمدن غرب است. باید این نكته را درك كنیم و در مقابل آن مسخ نگردیم و دچار آن نشویم.

سید محمدمهدی میرباقری (متولد ۱۳۴۰ در قم)، روحانی ایرانی، رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم و از نظریه‌پردازان در باب نسبت بین علم و دین است. او معتقد به جهت‌داری علوم از نظر معرفت‌شناختی است كه براساس آن می‌توان علوم را به دینی و غیردینی تقسیم كرد.

 

بدون دیدگاه

ارسال پاسخ